Europejskie Centrum Solidarności

ul. Wały Piastowskie 24 

80-855 Gdańsk

tel. 58 308 44 28, 58 308 43 19, 58 308 42 80

faks 58 308 42 34

Dni i godziny otwarcia: wystawa czynna od wtorku do niedzieli: ● 1 maja–30 września w godz. 10-18 ● 1 października–30 kwietnia w godz. 10-17

Ceny biletów: • normalny 6 zł • ulgowy 4 zł • grupowy 3 zł od osoby (od 10 osób) • rodzinny 10 zł (3-5 osób) • promocyjny 2 zł (w środy) Wystawę może zwiedzać jednocześnie do 50 osób

---

 

Wystawa „Drogi do Wolności”, zlokalizowana w podziemiach siedziby NSZZ „Solidarność” i w sąsiedztwie Stoczni Gdańskiej, opowiada o najważniejszych wydarzeniach związanych z działalnością opozycji antykomunistycznej w Polsce, począwszy od krwawego poznańskiego Czerwca 1956.

 

Kolejne sale przeprowadzają zwiedzających przez wydarzenia lat 1956-1989. Wystawa jednym (starszym) przypomina, a drugim (młodszym) pokazuje, jak wyglądało życie codzienne, kiedy w sklepach brakowało sznurka do snopowiązałek, buty kupowało się na kartki w sklepie rybnym, a z artykułów spożywczych dostępny bez ograniczeń był tylko ocet.

 

Zwiedzający przenoszą się w czasie: w drugą połowę sierpnia 1980 roku, kiedy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina trwał najsłynniejszy strajk XX wieku w Europie, w okres stanu wojennego, zasiadają przy Okrągłym Stole, słuchają kazań ks. Jerzego Popiełuszki, a także wystąpień Wojciecha Jaruzelskiego i Jerzego Urbana.

---

 

Zwiedzanie zaczyna się w… sklepie spożywczym z lat 70. Zwiedzający mogą zobaczyć, jak szara i siermiężna była rzeczywistość PRL-u. Starsi przypomną sobie czasy gospodarki niedoborów i pustek na sklepowych półkach, kiedy ocet był jednym z niewielu dostępnych towarów.

 

Ze sklepu przechodzimy do więzienia. Rekonstrukcja celi przypomina o więźniach politycznych okresu PRL-u, kiedy w państwach należących do bloku sowieckiego wyjazd za granicę graniczył z cudem.

Na stanowiskach komputerowych zwiedzający zapoznają się z kolejnymi elementami walki o wolność i prawa obywatelskie przed Sierpniem 1980. „Polskie miesiące” dokumentują kolejne daty wystąpień przeciw władzy komunistycznej. „Opozycja demokratyczna” prezentuje ugrupowania opozycyjne walczące o wolną Polskę. „Kościół” w specjalnych segmentach historycznych opisuje walkę Kościoła katolickiego o wolność sumienia i podkreśla jego historyczną rolę w marszu narodu polskiego do niepodległości. „Emigracja” i „Kultura niezależna” opisują działalność niepodległościową na emigracji i fenomen, jakim w Polsce była niezależna działalność wydawnicza i emigracyjna Polaków. „Państwo totalitarne” i „Życie codzienne w PRL” prezentują realia komunistycznej Polski.

 

Do sali wchodzi się przez ukwieconą historyczną bramę Stoczni Gdańskiej. Przy wejściu stoi popiersie Lenina, którego imię nosiła wówczas stocznia. Na filmie i slajdach utrwalono 18 dni strajku, którego wydarzenia odbiły się echem na całym świecie i stały się początkiem procesu upadku komunizmu w Europie. W sali słychać fragmenty oryginalnych nagrań z negocjacji, piosenki strajkowe. Rzeczywistość strajkową obrazuje blok styropianu, kojarzony z miejscem odpoczynku podczas strajku, stoczniowymi mszami, dniami oczekiwania na rozmowy z władzami. Drewniane tablice, na których zostało spisanych 21 postulatów, zostały wpisane na Światową Listę Dziedzictwa Dokumentacyjnego UNESCO „Pamięć Świata”.

W sali „Sierpień 1980” zwiedzający ujrzą również legendarną Salę BHP – miejsce negocjacji przedstawicieli zakładów pracy Wybrzeża i rządu. Wielkoformatowe zdjęcie prezentuje delegatów komitetu strajkowego i przedstawicieli władz PRL, którzy podpisali pierwsze w powojennej historii Polski porozumienie między przedstawicielami społeczeństwa a komunistyczna władzą. Jest tu też stolik, przy którym redagowano komunikaty kierowane do tłumów gromadzących się przed stocznią.

 

Sala 4

Solidarność i nadzieja, 1.09.1980-12.12.1981

Legalna działalność „Solidarności” trwała 16 miesięcy. W roku 1980 do nowego związku zapisało się 10 mln Polaków, rozkwitło życie artystyczne i społeczne. Slajdy pokazują z jednej strony okres wielkiej nadziei na pełną suwerenność kraju, z drugiej natomiast – prowokacje służby bezpieczeństwa, prowadzące do destabilizacji i zerwania umowy Sierpnia 1980. Zobaczymy sceny z budowy pomnika Poległych Stoczniowców, Lecha Wałęsę owacyjnie witanego na spotkaniach w całej Polsce, obrazki z Festiwalu Piosenki Prawdziwej, I Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”.

 

Aby zrozumieć złowrogi sens propagandy komunistycznej z tego okresu, wystarczy posłuchać proklamacji generała Wojciecha Jaruzelskiego czy fragmentów konferencji Jerzego Urbana, ówczesnego rzecznika rządu. Na slajdach można obejrzeć sceny z kolejnych walk ulicznych. Gabloty zapełniają naklejki i znaczki, robione chałupniczymi metodami. Można też odsłuchać fragmenty kazań kapelana „Solidarności” – ks. Jerzego Popiełuszki, zamordowanego w roku 1984 przez służbę bezpieczeństwa. W specjalnym pomieszczeniu odtworzona została podziemna drukarnia. Okres stanu wojennego kończy poruszający sześciominutowy film, uzupełniany przez rozwieszony wokół sprzęt milicyjny i ZOMO używany do rozpędzania demonstracji ulicznych.

 

Sala 6

Retrospekcja filmowa

Tutaj zwiedzający obejrzą m.in. 7-minutowy przegląd filmów archiwalnych nawiązujących do wybuchów niezadowolenia społecznego w różnych okresach od 1956 do 1989 roku. Film kończy się wyborami w czerwcu 1989 roku.

 

Tak nazywa się ostatnia sala, w której prezentowany jest w formie filmowej czas przemian w krajach Europy Centralnej i Wschodniej, zapoczątkowany w czerwcu 1989 roku w Polsce. Gdy w Związku Sowieckim w 1985 roku zapowiedziano jawność życia politycznego, polscy komuniści próbując zachować resztki władzy, doprowadzili do tzw. obrad Okrągłego Stołu (luty-kwiecień 1989 r.), czyli do kompromisu politycznego z przedstawicielami opozycji. 4 czerwca 1989 r. odbyły się pierwsze wybory: wolne do Senatu i kontraktowe do Sejmu. Wydarzenie to zapoczątkowało tzw. efekt echa, czyli proklamowanie niepodległości przez poszczególne kraje Europy Centralnej i Wschodniej.